Πλατυποδία (Pes Planus): Αιτίες, συμπτώματα και σύγχρονη αντιμετώπιση
Η πλατυποδία (pes planus) είναι μία πολύ συχνή κατάσταση του ποδιού, κατά την οποία η έσω καμάρα (η «καμπύλη» στο εσωτερικό του πέλματος) είναι χαμηλή ή απουσιάζει. Με απλά λόγια, όταν κάποιος με πλατυποδία πατάει στο έδαφος, μεγάλο μέρος ή και όλο το πέλμα έρχεται σε επαφή με αυτό.
Σε αρκετές περιπτώσεις η πλατυποδία είναι απλώς μια φυσιολογική παραλλαγή και δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα. Σε άλλες όμως περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται από πόνο και δυσκολία στην καθημερινότητα.
Τι ρόλο παίζει η ποδική καμάρα;
Η ποδική καμάρα λειτουργεί σαν φυσικό αμορτισέρ.
Βοηθά:
- στη σωστή κατανομή του βάρους,
- στην απορρόφηση των κραδασμών,
- στη σταθερότητα κατά τη βάδιση,
- στην ομαλή λειτουργία γονάτων, ισχίων και σπονδυλικής στήλης.
Όταν η καμάρα «καταρρέει», το πόδι γίνεται λιγότερο σταθερό και αυτό μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη βιομηχανική αλυσίδα του σώματος.
Ποιοι τύποι πλατυποδίας υπάρχουν;
Η πλατυποδία διακρίνεται κυρίως σε:
Εύκαμπτη (λειτουργική) πλατυποδία
- Η καμάρα φαίνεται φυσιολογική όταν το πόδι δεν πατάει στο έδαφος.
- Εξαφανίζεται όταν το άτομο στέκεται όρθιο.
- Είναι η πιο συχνή μορφή.
Άκαμπτη πλατυποδία
- Η καμάρα απουσιάζει τόσο σε φόρτιση όσο και χωρίς φόρτιση.
- Συχνά σχετίζεται με ανατομικές ή νευρολογικές αιτίες.
- Μπορεί να είναι πιο σοβαρή και να απαιτεί εξειδικευμένη αντιμετώπιση.
Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις μπορεί να εμφανίζεται και βλαισότητα της πτέρνας (η πτέρνα γέρνει προς τα μέσα), κατάσταση που συχνά περιγράφεται ως pes planovalgus.
Πότε η πλατυποδία προκαλεί συμπτώματα;
Πολλοί άνθρωποι με πλατυποδία δεν έχουν κανένα σύμπτωμα.
Όταν όμως είναι συμπτωματική, μπορεί να εμφανιστούν:
- Πόνος στο πέλμα ή στην πτέρνα
- Πόνος στον αστράγαλο
- Εύκολη κόπωση στη βάδιση
- Τενοντίτιδα του οπίσθιου κνημιαίου τένοντα
- Πόνος στα γόνατα ή στη μέση
- Συχνοί τραυματισμοί στον αστράγαλο
Υπολογίζεται ότι περίπου το 15% των ενηλίκων εμφανίζουν κάποια μορφή πλατυποδίας, όμως μόνο ένα μέρος αυτών χρειάζεται θεραπευτική παρέμβαση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Στο Advanced Foot Care η αξιολόγηση περιλαμβάνει:
- Αναλυτικό ιστορικό και κλινική εξέταση
- Έλεγχο στάσης σώματος
- Ανάλυση βάδισης
- Αξιολόγηση του πέλματος με 3D Πελματογράφημα
- Παραπομπή για απεικονιστικό έλεγχο όπου χρειάζεται
Στόχος μας είναι να εντοπίσουμε όχι μόνο αν υπάρχει πλατυποδία, αλλά αν και πώς επηρεάζει τη λειτουργία του σώματος.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Στις περισσότερες περιπτώσεις αρκεί:
✔ Εξατομικευμένα ορθωτικά πέλματα
Κατασκευάζονται μετά από βιομηχανική ανάλυση και βοηθούν:
- στη στήριξη της καμάρας,
- στη σωστή ευθυγράμμιση της πτέρνας,
- στη μείωση του πόνου,
- στη βελτίωση της βάδισης.
✔ Ασκήσεις ενδυνάμωσης και διατάσεων
✔ Κατάλληλη επιλογή υποδημάτων
Η επιστημονική βιβλιογραφία αναφέρει ότι τα λειτουργικά ορθωτικά πέλματα αποτελούν τη συχνότερη και βασικότερη συντηρητική παρέμβαση σε ενήλικες με συμπτωματική πλατυποδία.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Αφορά σοβαρές και ανθεκτικές περιπτώσεις και αποτελεί επιλογή τελευταίας γραμμής.
Ο ρόλος του ποδολόγου
Στο Advanced Foot Care δίνουμε έμφαση:
- Στην έγκαιρη διάγνωση
- Στην εξατομικευμένη λειτουργική αξιολόγηση
- Στην κατασκευή ειδικών ορθωτικών πελμάτων
- Στην πρόληψη επιπλοκών
Στόχος μας είναι η ανακούφιση από τον πόνο και η βελτίωση της ποιότητας ζωής, με επιστημονικά τεκμηριωμένες και εξατομικευμένες λύσεις.
Βιβλιογραφία
- Biz C., Cerchiaro M., Mori F., Rossin A., Ponticiello M., Crimì A., Ruggieri P. (2023). Flatfoot over the centuries: the background of current conservative and operative treatments. International Orthopaedics, 47(9), 2357–2368. https://doi.org/10.1007/s00264-023-05837-3
- Banwell H. A., Mackintosh S., Thewlis D. (2012). Systematic review on the use of foot orthosis in symptomatic pes planus. Journal of Foot and Ankle Research, 5(S1). https://doi.org/10.1186/1757-1146-5-s1-p2
